Η ιστορία και η αρχαιολογική κληρονομιά των Τρικάλων πρόκειται να αναδειχθούν μέσα από το νέο Διαχρονικό Μουσείο της πόλης, ένα έργο μεγάλης σημασίας που προωθεί το υπουργείο Πολιτισμού και βρίσκεται πλέον στο στάδιο της υλοποίησης. Το μουσείο θα φιλοξενηθεί στις εγκαταστάσεις της πρώην Ταξιαρχίας Υποστήριξης (ΤΑΞ.ΥΠ), με τον προϋπολογισμό του να ξεπερνά τα 12 εκατομμύρια ευρώ.
Η μελέτη για την επισκευή, τον εκσυγχρονισμό́ και τη μετατροπή του κτηρίου σε Μουσείο, στοχεύει στη δομική και λειτουργική αναβάθμιση του υφιστάμενου κελύφους όπως και στην προσαρμογή του, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός σύγχρονου Μουσείου. Συγκεκριμένα, αφορά στον εκσυγχρονισμό της λειτουργικότητας του κτηρίου, με αναβάθμιση της εσωτερικής διαρρύθμισης, προκειμένου να στεγάσει τη νέα χρήση, στη δομική και εν γένει οικοδομική αποκατάστασή του, ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις, βάσει του κανονιστικού πλαισίου, στην εγκατάσταση των απαραιτήτων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και εν γένει υποδομών που απαιτεί η λειτουργία ενός σύγχρονου Μουσείου , στην ενεργειακή αναβάθμιση και στην προσαρμογή του κτηρίου στις τεχνικές απαιτήσεις – προδιαγραφές με τις οποίες επιτυγχάνεται η βέλτιστη ενεργειακή απόδοση αλλά και στην εξασφάλιση της προσβασιμότητας ΑμεΑ σε όλους τους χώρους του κτηρίου.
Η μόνιμη έκθεση του Διαχρονικού Μουσείου Τρικάλων θα εκτείνεται στον πρώτο όροφο του κτηρίου, καλύπτοντας έναν χώρο περίπου 580 τετραγωνικών μέτρων. Η παρουσίαση των αρχαιοτήτων θα δομηθεί σε τρεις ενότητες, ακολουθώντας τη διάταξη των αιθουσών: μία κεντρική εισαγωγική ενότητα και δύο μεγάλες αίθουσες δεξιά και αριστερά αυτής. Ο σχεδιασμός της έκθεσης δεν περιλαμβάνει καμία τροποποίηση στο υπάρχον κέλυφος του κτηρίου.
Στους δύο ανώτερους ορόφους θα στεγαστούν τα γραφεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Τρικάλων, καθώς και οι αναγκαίοι βοηθητικοί και λειτουργικοί χώροι: υποδοχή, πωλητήριο, βεστιάριο, χώρος αναψυχής, αίθουσα εκδηλώσεων, αποθήκες, εργαστήρια συντήρησης και άλλες υποστηρικτικές υποδομές.
Ένα από τα βασικά μουσειογραφικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του Διαχρονικού Μουσείου Τρικάλων είναι οι εκθεσιακές κατασκευές διαφόρων μεγεθών, οι οποίες ενισχύουν την αίσθηση της τοπογραφικής ιδιαιτερότητας της περιοχής. Μέσα από τη γεωμετρία τους, αποδίδουν αφαιρετικά το φυσικό ανάγλυφο της τοπικής γης, από τις πεδινές μαγούλες και τους χαμηλούς λόφους έως τους πιο επιβλητικούς ορεινούς όγκους.
Ο εξοπλισμός της έκθεσης περιλαμβάνει βιτρίνες, βάθρα και ειδικές δομές για την ανάδειξη των αντικειμένων, καθώς και τεχνολογικά μέσα για την υποστήριξη ψηφιακών εφαρμογών. Ο σχεδιασμός των εποπτικών υλικών και η γενική διάταξη των εκθεμάτων έχουν γίνει με γνώμονα την προσβασιμότητα, επιτρέποντας την άνετη περιήγηση και σε άτομα που κινούνται με αναπηρικό αμαξίδιο.
«Στόχος του υπουργείου Πολιτισμού είναι να αναβαθμίσει και να πολλαπλασιάσει τους κρίκους της μεγάλης αλυσίδας των μουσείων της χώρας μας, ώστε να προβάλλεται η ιδιαίτερη πολιτιστική φυσιογνωμία κάθε τόπου, υπό το πρίσμα της βιώσιμης διαχείρισης. Αυτόν τον σχεδιασμό υπηρετεί και η δημιουργία του Διαχρονικού Μουσείου, στις εγκαταστάσεις της π. ΤΑΞ.ΥΠ στα Τρίκαλα. Στο κτήριο, της πρώην Ταξιαρχίας Υποστηρίξεως, αλλά και στον άμεσα περιβάλλοντα χώρο που περιήλθε στο Υπουργείο Πολιτισμού, μετά την υπογραφή –τον Δεκέμβριο 2020- της σύμβασης εκμίσθωσης των κτηρίων, για 99 χρόνια, μεταξύ των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Πολιτισμού, προβλέπεται να αναπτυχθεί η ιστορία και η αρχαιολογία της πόλης, από την απώτατη αρχαιότητα, ως και τους νεώτερους αιώνες» επισημαίνει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και προσθέτει: «Παράλληλα, αξιοποιείται το υπάρχον κτηριακό απόθεμα στην πόλη των Τρικάλων και αναδεικνύεται το π. Στρατόπεδο Πούλιου. Συγχρόνως, το Διαχρονικό Μουσείο, με το συγκρότημα του Οσμάν Σαχ, το Κουρσούμ Τζαμί, το Μουσείο Τσιτσάνη, τα κατάλοιπα της Αρχαίας Τρίκκης και του Ασκληπιείου θα αποτελέσουν μια μοναδική πολιτιστική διαδρομή, στον πυρήνα της πόλης, άμεσα συνδεδεμένη με την καθημερινότητα των πολιτών και την οικονομική ανάπτυξη της. Ευχαριστώ διαχρονικά την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τον Περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα για τη συνεργασία στην ίδρυση του Διαχρονικού Μουσείου Τρικάλων. Η πόλη αποκτά έναν επιπλέον πολιτιστικό πόλο και έναν εξαιρετικά σημαντικό αναπτυξιακό πόρο».
Η κατασκευή του στρατοπέδου που θα φιλοξενήσει το Διαχρονικό Μουσείο Τρικάλων ξεκίνησε το 1929 και ολοκληρώθηκε μετά από μία δεκαετία, βρίσκεται στις παρυφές του λόφου Προφήτη Ηλία, κοντά στον παραδοσιακό οικισμό «Βαρούσι» και κάτω από το βυζαντινό κάστρο της πόλης. Πρόκειται για προπολεμικό κτήριο, το οποίο, αν και αρχικά προοριζόταν για νοσοκομείο, αξιοποιήθηκε σε στρατιωτικές λειτουργίες. Το τετραώροφο κτήριο παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με σκοπό να φιλοξενήσει το Διαχρονικό Μουσείο Τρικάλων και τις υποστηρικτικές λειτουργίες του, μαζί με την περιβάλλουσα έκταση 4.750 τ.μ περίπου. Η κατάσταση διατήρησής του επέβαλε τη δομική, ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμισή του αλλά και την εξασφάλιση καθολικής προσβασιμότητας στα ΑμεΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις για την επανάχρησή του, ως μουσειακό κέλυφος.
