Με την αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου σε νεότερες ηλικίες, οι έρευνες για τη πρόληψη και τη θεραπεία της νόσου συνεχώς εξελίσσονται. Μια τέτοια ερευνητική πρωτοβουλία προέρχεται από το Ινστιτούτο Francis Crick, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (NCI) των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) των ΗΠΑ και το Πανεπιστήμιο Aalborg της Δανίας.
Σε πρόσφατη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο Science, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η βιταμίνη D μπορεί να ενθαρρύνει την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου τύπου βακτηρίων στο έντερο των ποντικιών, ενισχύοντας έτσι την ανοσολογική αντίσταση κατά του καρκίνου. Συγκεκριμένα, παρατήρησαν ότι τα ποντίκια που ακολουθούσαν μια διατροφή πλούσια σε βιταμίνη D είχαν καλύτερη ανοσολογική απόκριση σε πειραματικά καρκινώματα και ανταποκρίνονταν πιο αποτελεσματικά στην ανοσοθεραπεία. Το ίδιο αποτέλεσμα επιβεβαιώθηκε όταν πραγματοποιήθηκε γονιδιακή επεξεργασία, η οποία αφαίρεσε μια πρωτεΐνη που συνδέει τη βιταμίνη D στο αίμα και εμποδίζει τη δράση της στους ιστούς.
Η βιταμίνη D, ή αλλιώς “βιταμίνη του ήλιου”, παράγεται με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός και βρίσκεται σε τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά και τα εμπλουτισμένα τρόφιμα.
O ρόλος του μικροβιώματος
Παραδόξως, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η βιταμίνη D δρα στα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου, τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν την ποσότητα ενός βακτηρίου που ονομάζεται Bacteroides fragilis. Το συγκεκριμένο μικρόβιο προσέφερε στα πειραματόζωα καλύτερη ανοσία στον καρκίνο, καθώς οι μεταμοσχευμένοι όγκοι δεν αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα, αλλά οι ερευνητές δεν είναι ακόμη σίγουροι για το πώς.
Διευρύνοντας τη μελέτη τους και έχοντας ως στόχο να ελέγξουν αν τα βακτήρια μεμονωμένα θα μπορούσαν να δώσουν καλύτερη ανοσία στον καρκίνο, χορήγησαν σε ποντίκια με κανονική διατροφή Bacteroides fragilis. Αυτά τα ποντίκια ήταν επίσης σε θέση να αντισταθούν καλύτερα στην ανάπτυξη όγκων, όχι όμως όταν τα ποντίκια ακολούθησαν μια διατροφή με έλλειψη της βιταμίνης D.
Στο παρελθόν, προηγούμενες μελέτες έχουν προκρίνει κάποια συσχέτιση μεταξύ της έλλειψης βιταμίνης D και του κινδύνου καρκίνου στον άνθρωπο, αν και τα στοιχεία δεν ήταν πειστικά. Επιπλέον, παρότι το βακτήριο Bacteroides fragilis βρίσκεται επίσης στο μικροβίωμα των ανθρώπων, θα χρειστεί περισσότερη μελέτη, προκειμένου να κατανοηθεί πλήρως η δράση της βιταμίνης D στην ανοσολογική αντίσταση στον καρκίνο μέσω του ίδιου μηχανισμού.
«Ο εντοπισμός των παραγόντων που διακρίνουν ένα “καλό” από ένα “κακό” μικροβίωμα αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Διαπιστώσαμε όμως ότι η βιταμίνη D βοηθά τα βακτήρια του εντέρου να ενισχύσουν την ανοσία απέναντι στον καρκίνο βελτιώνοντας την απόκριση στην ανοσοθεραπεία σε ποντίκια» εξήγησε ο Δρ Ευάγγελος Γιαμπαζολιάς, πρώην μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Crick, και τώρα επικεφαλής της Ομάδας Ανοσοεπιτήρησης του Cancer Research UK Manchester Institute. «Αν καταφέρουμε να απαντήσουμε σήμερα στο πώς ακριβώς η βιταμίνη D υποστηρίζει ένα “καλό” μικροβίωμα, θα βρισκόμαστε κοντά σε νέους τρόπους με τους οποίους το μικροβίωμα επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, προσφέροντας ενδεχομένως συναρπαστικές δυνατότητες για την πρόληψη ή τη θεραπεία του καρκίνου» καταλήγει.
