Η νέα κλιματική πραγματικότητα (που επιφέρει ραγδαία καιρικά φαινόμενα) έχει καταδείξει πως δεν μας προειδοποιεί πλέον. Απλά μας προσπερνά.
Της Αντωνίας Μπούζα
Το παραδοσιακό μοτίβο των 4 εποχών έχει δώσει τη θέση του σε έναν βίαιο κύκλο ανατροφοδότησης των συμφορών, όπου οι συχνές καλοκαιρινές πυρκαγιές μετατρέπονται, με μαθηματική ακρίβεια, σε φθινοπωρινές και χειμερινές πλημμύρες.
Η νέα «κανονικότητα» εμπεριέχει ένα πιο ανησυχητικό στοιχείο, που δεν είναι η ίδια η μετεωρολογική μεταβολή, αλλά η τρομακτική εκδήλωσή της, που μας βρίσκει συνήθως απροετοίμαστους.
Παρακολουθούμε τον καιρό να αντιδρά με πρωτοφανή ένταση τόσο στον αστικό ιστό (όπου ρέματα και φρεάτια απορροής ομβρίων υδάτων δημιουργούν προβλήματα σε οικίες, καταστήματα και οχήματα) όσο και στην ύπαιθρο (σε καλλιέργειες και διάφορες εγκαταστάσεις). Την ίδια ώρα, οι Αρχές παραμένουν εγκλωβισμένες εντός αόριστων ανακοινώσεων, χωρίς σαφή χρονοδιαγράμματα κι εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις, παρεμβαίνοντας συνήθως αργότερα.
Ανάμεσα, λοιπόν, στο χάσμα μεταξύ της ταχύτητας της φύσης και της βραδύτητας της γραφειοκρατίας εστιάζεται η παθογένεια της κρατικής μηχανής.
Για παράδειγμα, όταν μια δασική έκταση καίγεται, το έδαφος χάνει ακαριαία την ικανότητα συγκράτησης των υδάτων. Στις πυρόπληκτες περιοχές καθίσταται γυμνό, απόλυτα εκτεθειμένο πλέον. Τα διάφορα βήματα (όπως αναδασώσεις, φυτεύσεις, έργα μικρής και μεσαίας κλίμακας όπου χρησιμοποιούνται φυσικά υλικά κι άλλες τεχνικές) επείγει να ξεκινήσουν γρήγορα, διότι υποβοηθούν κυρίως τη συγκράτηση του νερού στα βουνά, δηλαδή στην πηγή του προβλήματος. Μάλιστα, αρκετοί επιστήμονες τονίζουν πως όλα αυτά πρέπει να ολοκληρώνονται αν είναι δυνατόν πριν αρχίσουν οι δυνατές φθινοπωρινές και χειμερινές μπόρες.
Στην πράξη, όμως, και λόγω της πολυδιάσπασης των ευθυνών και της εμπλοκής στο ζήτημα πολλών εξουσιοδοτημένων υπηρεσιών, τόσο οι Περιφέρειες όσο και οι Δήμοι συχνά χάνονται σε έναν δαίδαλο θολών αρμοδιοτήτων κι επικοινωνιακών υποσχέσεων. Μέχρι να εξειδικευτούν οι εξαγγελίες και να ενταχθούν τα εγχειρήματα σε κάποιο συγκεκριμένο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, η πρώτη ισχυρή καταιγίδα θα έχει ήδη φτάσει, δημιουργώντας, από τις στάχτες των πυρκαγιών και τις λάσπες των βροχών, ορμητικούς χειμάρρους.
Αυτή η χρονική υστέρηση αφήνει απροστάτευτο ιδιαίτερα τον παραγωγικό ιστό της επαρχίας, που δέχεται πολλαπλά πλήγματα. Οι καλλιέργειες πνίγονται, το ζωικό κεφάλαιο χάνεται και οι βασικές υποδομές (δημόσιες, ιδιωτικές και τουριστικές) καταρρέουν. Οι τοπικές κοινωνίες βλέπουν τις περιουσίες τους να διαλύονται, όχι γιατί λείπουν τα κονδύλια, αλλά επειδή η θωράκιση από τις ισχυρές νεροποντές στερείται στρατηγικού σχεδιασμού κι ενίοτε αποδοχής (π.χ. η αντιπλημμυρική προστασία της Καλαμάτας).
Φυσικά, οι θεωρητικές δεσμεύσεις, κατά τη διάρκεια συσκέψεων προ καταστροφών και αναλόγων μετά, δεν μπορούν να αναπληρώσουν την έλλειψη ώριμων σχεδίων. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να κινούμαστε με χαλαρούς ρυθμούς επικοινωνίας απέναντι σε μια κλιματική απειλή που ανατρέπει όσα ξέραμε.
Αν θέλουμε να αποφύγουμε τις επόμενες ζημιές, η Πολιτεία κι η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλουμε να περάσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Οι κινήσεις που θα κάνουν τη διαφορά είναι η άμεση σύνταξη ολοκληρωμένων μελετών ανά λεκάνη απορροής, η αυστηρή ένταξη των έργων σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία και η δημοσιοποίηση ρητών κι ανελαστικών χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης.
Όσο επαναπαυόμαστε στις αγκυλωτικές συζητήσεις, δίχως να προχωράμε σε δεσμευτικές αποφάσεις, όπου η πρόληψη θα κυριαρχεί και θα είναι ξεκάθαροι οι ρόλοι των συμμετεχόντων, θα παραμείνουμε απλοί θεατές επαναλαμβανόμενων καταστάσεων.
Η φύση άλλαξε ταχύτητα. Είναι ώρα, λοιπόν, να αλλάξει κι ο σχεδιασμός του κράτους.
ΒΡΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΓΝΩΜΗΣ ΑΠΟ ΤΟ «BEST NEWS» ΕΔΩ







