Επιστολική ψήφος και στις εθνικές εκλογές με το υπουργείο Εσωτερικών να θέτει σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση νέο νομοσχέδιο που προβλέπει σημαντικές αλλαγές στο εκλογικό σύστημα ειδικά για τους Έλληνες του εξωτερικού.
Μέχρι πρόσφατα η επιστολική ψήφος εφαρμόστηκε στις ευρωεκλογές και τα εθνικά δημοψηφίσματα.
Το νέο νομοσχέδιο προτείνει να επεκταθεί η επιστολική ψήφος και στις βουλευτικές εκλογές για τους εκτός Ελλάδας εκλογείς.
Εκλογική Περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού
Μία από τις πιο κομβικές αλλαγές είναι η δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού από την οποία θα εκλέγονται τρεις βουλευτές στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Tι αλλάζει στις έδρες
Tρεις έδρες, ώστε οι απόδημοι να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους στο Κοινοβούλιο.
Κρίσιμο σημείο για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής αποτελεί η απαίτηση αυξημένης πλειοψηφίας 2/3, δηλαδή 200 βουλευτών. Εφόσον εξασφαλιστεί, η επιστολική ψήφος για τους εκτός επικράτειας εκλογείς θα μπορεί να εφαρμοστεί ήδη από τις εκλογές του 2027, ενώ ταυτόχρονα θα ενεργοποιηθεί και η νέα περιφέρεια με τις τρεις έδρες. Σε περίπτωση που η αναγκαία πλειοψηφία δεν συγκεντρωθεί, η ρύθμιση για την εκλογική περιφέρεια των αποδήμων θα μετατεθεί για τις μεθεπόμενες εκλογές, όπως διευκρίνισε ο Παύλος Μαρινάκης.
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, η κατανομή των τριών εδρών θα ακολουθεί το μοντέλο των τριεδρικών περιφερειών της επικράτειας, «με τον ίδιο τρόπο» που εφαρμόζεται σε αντίστοιχες περιπτώσεις, όπως η Αργολίδα, η Λακωνία ή η Αρκαδία.
Διαδικασία και προϋποθέσεις εγγραφής
Οι Έλληνες του εξωτερικού που είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους θα μπορούν να ψηφίζουν μέσω επιστολικής ψήφου.
Η εγγραφή στους ειδικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου θα είναι δυνατή μέχρι την επόμενη ημέρα μετά την προκήρυξη των εκλογών (δηλ. μετά τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος διάλυσης της Βουλής).
Υποψηφιότητες και κόμματα
Κάθε πολιτικό κόμμα που συμμετέχει σε τουλάχιστον τα ¾ της Επικράτειας μπορεί να προτείνει έως πέντε υποψηφίους για την περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού, οι οποίοι πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι εκλογείς του εξωτερικού.
Δημόσια Διαβούλευση: Πώς και πότε
Το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο και την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού έχει ανοίξει για δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στην πλατφόρμα Opengov.gr με καταληκτική ημερομηνία συμμετοχής στις 16 Φεβρουαρίου στις 09:00 π.μ..
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολίτες, επισκέπτες και οργανώσεις μπορούν να καταθέσουν παρατηρήσεις, προτάσεις και σχολιασμό επί του νομοσχεδίου.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται και η λειτουργία άτυπης διακομματικής επιτροπής για την προώθηση διαλόγου ανάμεσα στα κόμματα για την τελική διαμόρφωση των διατάξεων.
Ολόκληρο το σχέδιο νόμου εδώ.
Η πολιτική σκοπιά: Υπερ και κατά
Θετικές αντιδράσεις
- Ενίσχυση της συμμετοχής: Πολλοί θεωρούν ότι η επιστολική ψήφος θα αυξήσει τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις εθνικές εκλογές, ειδικά εκείνων που μέχρι σήμερα δεν είχαν πρόσβαση σε εκλογικό τμήμα.
- Αναμόρφωση της εκπροσώπησης: Προβλέπεται ότι η νέα εκλογική περιφέρεια θα δώσει πραγματική εκπροσώπηση στη Βουλή σε ανθρώπους που ζουν χρόνια στο εξωτερικό.
- Υποστήριξη από κυβερνητικά στελέχη: Κορυφαία κυβερνητικά στελέχη έχουν δηλώσει ότι η αλλαγή θα γίνει «με τον καλύτερο δυνατό τρόπο υπέρ των Ελλήνων του εξωτερικού και της δημοκρατίας».
Αρνητικές αντιδράσεις και αιτήματα
🔹 Αμφιβολίες για ισονομία: Κάποιοι εκφράζουν ανησυχίες για το αν η ψήφος των αποδήμων μετρά με τον ίδιο τρόπο σε σχέση με τους εντός Ελλάδας, ειδικά αναφορικά με την ισονομία στην εκπροσώπηση.
🔹 Προβλήματα υλοποίησης: Άλλες απόψεις θεωρούν ότι μπορεί να υπάρξουν πρακτικά εμπόδια στην αποτελεσματική εφαρμογή — για παράδειγμα καθυστερήσεις στην παραλαβή και καταμέτρηση των ψήφων. Αυτές είναι όμως πιο σχετικές με εμπειρίες από άλλες χώρες και γενικότερες ανησυχίες για την επιστολική ψήφο. (αναφορές από διεθνείς συζητήσεις)
🔹 Συνταγματικό θέμα: Υπάρχει η εκτίμηση από αναλυτές ότι, για να εφαρμοστεί πλήρως στις βουλευτικές εκλογές η επιστολική ψήφος, ενδέχεται να χρειαστεί 2/3 πλειοψηφία στη Βουλή — δηλαδή τουλάχιστον 200 βουλευτές — κάτι που αυξάνει τη δυσκολία θεσμοθέτησης εγκαίρως.
Τι σημαίνει για τους απόδημους ψηφοφόρους
Κανένα ταξίδι στην Ελλάδα: Οι απόδημοι θα μπορούν να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα χωρίς να χρειάζεται να ταξιδεύουν στην Ελλάδα.
Πλατφόρμα εγγραφής: Η εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους γίνεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της επιστολικής ψήφου.
Περιορισμοί: Το δικαίωμα αυτό ισχύει μόνο για όσους είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και όχι για όλους κατά περίπτωση.
Η επιστολική ψήφος για τους Έλληνες του εξωτερικού και η δημιουργία εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού αποτελούν σημαντικό βήμα για τη διεύρυνση της δημοκρατικής συμμετοχής και την ενίσχυση των ομογενών στην πολιτική ζωή. Ωστόσο, οι τελικές αποφάσεις και η εφαρμογή θα εξαρτηθούν από τη δημόσια διαβούλευση, τις διαπραγματεύσεις στη Βουλή και την ευρύτερη πολιτική συναίνεση.
