Καλαμάτα: Παρουσιάστηκε το βιβλίο «Από μένα αντίο» της Βάλιας Πετούρη

Το Από μένα αντίο (εκδόσεις Μίνωας), το πρώτο μυθιστόρημα της δημοσιογράφου Βάλιας Πετούρη, αποτελεί ένα πολυεπίπεδο, ανθρωποκεντρικό έργο που κινείται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη. Όπως επισημαίνει η δημοσιογράφος Κωνσταντίνα Δρακουλάκου, “είναι ένα βιβλίο που δύσκολα κατατάσσεται σε ένα μόνο λογοτεχνικό είδος. Συνδυάζει ιστορικά και πολιτικά γεγονότα, γεωγραφικές περιγραφές, ιδεολογικές συγκρούσεις και οικογενειακά μυστικά, ενώ διατρέχεται από σασπένς, ανατροπές και βαθιά φιλοσοφικά και υπαρξιακά ερωτήματα.

Το «Από μένα αντίο» καλεί τον αναγνώστη όχι απλώς να παρακολουθήσει μια ιστορία, αλλά να πάρει θέση, να αμφισβητήσει και να αναμετρηθεί με τις πιο σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ψυχής. Η Βάλια Πετούρη, με τη διεισδυτική ματιά της δημοσιογράφου και την ευαισθησία της αφηγήτριας, μετατρέπει μια ερωτική ιστορία, με φόντο το φλεγόμενο Παρίσι του ’68, σε πολιτικό και συναισθηματικό ντοκουμέντο”.

Βάλια Πετούρη, Από μένα αντίο

Για κείνον που αγάπησα στις φλόγες των ταραχών και κείνον που αγνόησα.

Ένα ντεμπούτο που σαρώνει.

Για το βιβλίο έγραψε και μίλησε επίσης η φιλόλογος και πρόεδρος της Ε.Μ.Σ. Αντωνία Παυλάκου, η οποία τονίζει ότι κεντρικός άξονας του έργου είναι η σχέση ενός ζευγαριού, πλαισιωμένου από εννέα ακόμη πρόσωπα. Η δυναμική των σχέσεων που περιγράφονται —ιδιαιτέρως των ερωτικών— με χαρακτηριστική αισθαντικότητα, ολοζώντανη εικονοποιία και συχνά ασθμαίνουσα αφηγηματική τεχνική, εξελίσσεται μέσα από την εσωτερική φωνή της κεντρικής ηρωίδας, αλλά και μέσω της προωθητικής δύναμης του ονείρου, της φροϋδικής βασιλικής οδού προς το ασυνείδητο, που αποκαλύπτει βασανιστικές αλήθειες.

Οι σαθρές σχέσεις διαλύονται, και εκείνη που καρμικά κάποτε γεννήθηκε ανάμεσα στον φέρελπι καθηγητή Ψυχιατρικής–Ψυχανάλυσης Άλκη Δρόσο και τη νεαρή φοιτήτριά του και εκκολαπτόμενη συγγραφέα Μαρίνα Ρηγοπούλου, μέλλει να διαγράψει μια εκρηκτικά ενδιαφέρουσα διαδρομή ως την καθοριστική ενηλικίωσή της, στιγματισμένη από την τραγικότητα των ιδίων και των λοιπών ηρώων, που θα αγγίξει τα όριά τους και θα τους δικαιώσει —ή όχι— ανάλογα με την εκάστοτε αναγνωστική ματιά.

Η σπασμένη δομή του χρόνου, ένα ευρηματικό πλεονέκτημα για την αφήγηση, και οι συχνές αναδρομές κρατούν την ανάσα του αναγνώστη κομμένη, ενώ τα τοπόσημα και τα γεγονότα, με διευκρινιστική χρήση, θυμίζουν αστυνομική υφολογία, καθώς η υπόθεση ολισθαίνει και προς αυτό το μονοπάτι. Από το μονοπάτι αυτό ο αναγνώστης θα οδηγηθεί αβίαστα στις εξελίξεις ενός δράματος, του οποίου η κάθαρση φέρει όχι μόνο πόνο αλλά και τεράστια ηθικά διλήμματα και ερωτήματα, όπως περί αποκατάστασης της ισορροπίας και της ηθικής τάξης στα ανθρώπινα πράγματα ή περί αθωότητας και ενοχής —ερωτήματα που μόνο η αρχαία τραγωδία έχει θέσει και που σήμερα η Ψυχολογία, η Φιλοσοφία, η Εγκληματολογία και η Κοινωνική Ανθρωπολογία διερευνούν από κοινού.

Η Βάλια Πετούρη, γνωστή δημοσιογράφος και παρουσιάστρια πολιτικών εκπομπών, υπογράφει το βιβλίο της, μαζί με τη δημοσιογράφο Κωνσταντίνα Δρακουλάκου.

~φωτό: Nick Manitsas Stefanakis

Κατά την παρουσίαση του βιβλίου, το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου, στην αίθουσα εκδηλώσεων της εφημερίδας “Ελευθερία”, στην Καλαμάτα, η συγγραφέας αναφέρθηκε στις επιρροές της από τον Σίγκμουντ Φρόυντ και κυρίως από τον Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, υπογραμμίζοντας ότι το ενδιαφέρον της εστιάζει στον ανθρώπινο ψυχισμό και στις ηθικές συγκρούσεις. Τόνισε, επίσης, ότι οι ερωτικές σκηνές του μυθιστορήματος δεν έχουν στόχο την πρόκληση, αλλά λειτουργούν ως μέσο εμβάθυνσης στον εσωτερικό κόσμο των ηρώων.

Παρατίθεται γραπτώς, αυτούσια, η αναφορά του διεθνούς καλλιτέχνη Ιων Δικαιάκου στο περιεχόμενο του βιβλίου της Βάλιας Πετούρη, καθώς δεν μπόρεσε να παραστεί στην εκδήλωση:

«Η Βάλια Πετούρη με το πρώτο της μυθιστόρημα, Από Μένα Αντίο, μας εισάγει σε έναν λαβύρινθο ανθρώπινων σχέσεων. Σχεδιάζει μαζί μας τον χάρτη των διαδρομών του, αλλά αποφεύγει επιμελώς να μας δώσει το κλειδί για την πόρτα της εξόδου. Αυτό είναι δική μας δουλειά! Οι κεντρικοί της ήρωες, ο Άλκης και η Μαρίνα, γνωρίζονται το μακρινό 1968 και τους παρακολουθούμε μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα, να διαμορφώνονται και να αλλάζουν από τις συνθήκες της ζωής και τις προκλήσεις του χρόνου. Το στάδιο του “ρομαντισμού” γοργά θα διαδεχθεί εκείνο του “ρεαλισμού”, της πάλης για την αλλαγή του άλλου, με το στάδιο της “αποδοχής” και της “αναζήτησης σταθερότητας” να ακολουθεί —όμως στην περίπτωσή μας, νιώθω ότι οι ήρωες δε θα μπορέσουν ποτέ πραγματικά να αποβάλλουν από πάνω τους τον μανδύα του ανολοκλήρωτου, με την αγωνία της ύπαρξης να πλανάται πάνω από τις σκιές τους, σα μια κατάρα που ψάχνει το ξόρκι της! Οι πρωταγωνιστές άλλοτε φλερτάρουν με την οικειότητα, αναζητώντας διακαώς την ψευδαίσθηση του μόνιμου και ουσιαστικού, κι άλλοτε την αποτάσσονται, σαν ένα αποκρουστικό τοτέμ του ερωτικού τέλους και της ρομαντικής αγάπης. Αυτό το ταξίδι προς την ωριμότητα θα συνεχιστεί ως και το τέλος του βιβλίου —ή μέχρι το τέλος του λαβύρινθου, αν θέλετε… Όμως, τα πρόσωπα της πλοκής είναι πολλά παραπάνω: Ο Ορέστης (ο αδερφός της ηρωίδας μας), η Μελίνα (η επίδοξη φίλη της), η κυρά Μαρία (η γκουβερνάντα της), η μητέρα Βιλελμίνη (ένας καλός άνθρωπος), ο Χάρης (ο φίλος από τα παλιά), ο κύριος Δημήτρης (η πατρική φιγούρα που αναχωρεί από το σπίτι σιωπηλά, εγκαταλείποντας αυτούς που τον αγαπούν για ένα δικό του ταξίδι προς την ωριμότητα) και άλλοι ακόμα…

Ο διεθνής καλλιτέχνης Ιων

Το Από Μένα Αντίο είναι ένα μυθιστόρημα βαθιά ανθρωποκεντρικό, ένα απόσταγμα ζωής, που η συγγραφέας έχει δεξιοτεχνικά χτίσει με μέθοδο, ειλικρίνεια και γοητεία, ισορροπώντας υπέροχα ανάμεσα στο ρεαλισμό και τη φαντασία. Οι σκηνές του χτίζονται σχεδόν κινηματογραφικά, οι διάλογοι πολύ συχνά επίσης!
Το Παρίσι, η Μαδρίτη, οι Σπέτσες, η παλιά Αθήνα είναι κάποιες από τις γειτονιές όπου οι ήρωες πλάθουν τις σχέσεις τους και χτίζουν αναμνήσεις, που σαν καρουζέλ στριφογυρίζουν, συνδιαλέγονται με το παρελθόν και το μέλλον, με το αλλόκοτο και το πραγματικό, στον ίδιο χρόνο!

Το μυθιστόρημα, παρά τη θεματολογία του, παραμένει πολυεπίπεδο και γεμάτο εκπλήξεις μέχρι το τέλος. Οι ιστορικοπολιτικές αναφορές είναι καλογραμμένες και λεπτομερείς, καταδεικνύοντας τη γνώση της συγγραφέως σε αυτά τα θέματα. Οι παιδικές ιστορίες που παρεισφρέουν σε κάποια σημεία είναι απολαυστικές και γραμμένες με φυσικότητα, οι ψυχολογικές αναλύσεις των ηρώων οξυδερκείς και δίνουν απαντήσεις σε κάποια δικά μας, κρυφά ερωτήματα. Παράλληλα, δεν απουσιάζουν στοιχεία αρχαίας τραγωδίας, όπως οι παρεμβάσεις του χορού, που εδώ έχει άλλο όνομα, και η —μάλλον ανακουφιστική— αίσθηση κάθαρσης που σηματοδοτεί ο θάνατος στο τέλος του βιβλίου, ένα “σχεδόν έγκλημα”.
Η ικανότητα της συγγραφέως να παίζει με το μυαλό μας αποκαλύπτεται και στις ευφάνταστες σουρεαλιστικές εικόνες που παρεμβάλλει κάθε τόσο στη ροή του βιβλίου —σύντομα ονειρικά ιντερλούδια που από μόνα τους θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρώτη ύλη για ένα άλλο βιβλίο. Με αυτό το πρώτο της μυθιστόρημα, η Βάλια Πετούρη μας μιλά για τον Άνθρωπο ως “ύπαρξη” και για την αναμέτρησή του με τα άλυτα προβλήματα του παρελθόντος, που τον στοιχειώνουν μέχρι σήμερα —και το κάνει με ωριμότητα, επιδεξιότητα και φαντασία, που εκπλήσσει.
Στα δαιδαλώδη μονοπάτια της δραματουργίας της συναντάς τον εαυτό σου ξανά και ξανά. Κι αν η ταμπέλα πάνω από την είσοδο του λαβύρινθου γράφει “Αντίο”, εγώ, ως επισκέπτης που τον περιπλανήθηκα μέχρι το τέλος, διαβάζω στην πόρτα εξόδου τη λέξη: “Καλωσήρθατε!”».

Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου στην Καλαμάτα

Στην εκδήλωση μίλησαν ο Γιάννης Λαμπρόπουλος, Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη και βουλευτής Μεσσηνίας, η Τόνια Παυλάκου, φιλόλογος και πρόεδρος της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων, καθώς και η Δέσποινα Ηλιοπούλου, δημοσιογράφος και μέλος της ΕΣΗΕΠΗΝ. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος της “Ε” Θανάσης Λαγός, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο δήμαρχος Καλαμάτας, Θανάσης Βασιλόπουλος. Μετά την παρουσίαση ακολούθησε συζήτηση για το περιεχόμενο του βιβλίου με το κοινό, ενώ η συγγραφέας υπέγραψε αντίτυπα του βιβλίου.

Διαβάστε επίσης: Η Βάλια Πετούρη στην “Ε” για το βιβλίο “Από μένα αντίο”