Θεόδωρος Πάγκαλος: “Μαζί τα φάγαμε” | Στιγμές & ατάκες που έγραψαν ιστορία

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών (17 Αυγούστου 1938 – 31 Μαΐου 2023) έγραψε τη δική του ιστορία με τις παρεμβάσεις και τα σχόλιά του.

Τον θάνατο ανακοίνωσε στο twitter η οικογένειά του με μια λιτή ανακοίνωση.

Το 1990 ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ είχε προβεί στη δήλωση πως “η Γερμανία είναι οικονομικός γίγαντας αλλά πολιτικός νάνος”. Τότε ήταν αντιπρόσωπος του Ελληνικού Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο της Ευρώπης, με το ΠΑΣΟΚ να είναι στην αξιωματική αντιπολίτευση. Μετά τη δήλωση είχε διαμαρτυρηθεί εντόνως ο Χέλμουτ Κολ προς τον Ανδρέα Παπανδρέου και ο ίδιος ο Πάγκαλος απέσυρε τη δήλωση ζητώντας συγγνώμη. Νωρίτερα είχε διατελέσει αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, θέση που έλαβε εκ νέου αργότερα.

Το 1994, όντας υποψήφιος για τον δήμο Αθηναίων, είχε επιτεθεί εναντίον του Δημήτρη Αβραμόπουλου χαρακτηρίζοντάς τον ως “ο κύριος τίποτε”. Ο ίδιος ο Αβραμόπουλος είχε απαντήσει με έναν στίχο του Σαββόπουλου, λέγοντας: “Απόπειρα εναντίον μου με μαχαίρι, χτυπάτε τον αέρα, δεν ήμουν εκεί… τον συγχωρώ” (η εισαγωγή του “Ολαρία Ολαρά”).

Ο Θ. Πάγκαλος είχε φτάσει μάλιστα στα όρια της διαγραφής από το ΠΑΣΟΚ όταν μπήκε στην περιβόητη “ομάδα των τεσσάρων” με τη Βάσω Παπανδρέου, τον Κώστα Σημίτη και τον Παρασκευά Αυγερινό. Η ομάδα συζητούσε για την αλλαγή ηγεσίας στο κόμμα.

Η φράση ωστόσο που τον χαρακτήρισε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, ήταν το περιβόητο “μαζί τα φάγαμε”.

Συγκεκριμένα, ήταν 21 Σεπτεμβρίου του 2010 όταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος έλεγε από το έδρανό του στη Βουλή:

“Η απάντηση εις την κατακραυγή που υπάρχει εναντίον του πολιτικού προσωπικού της χώρας “πώς τα φάγατε τα λεφτά”, που μας ρωτάει ο κόσμος, είναι αυτή: Σας διορίσαμε. Τα φάγαμε όλοι μαζί. Μέσα στα πλαίσια μιας σχέσης πολιτικής πελατείας, διαφθοράς, εξαγοράς και εξευτελισμού της έννοιας της ίδιας της πολιτικής”.

Λίγους μήνες πριν είχε δημοσιευθεί το πόθεν έσχες του (στοιχεία του 2009) στο οποίο εμφανιζόταν ως κάτοχος 53 ακινήτων, κατέγραφε έσοδα ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της τάξης των 111.948 ευρώ ( λοιπά εισοδήματα 44.915 ευρώ), ενώ το 2008 το εισόδημά του έφτανε στα 640.000 ευρώ.

Τέσσερα χρόνια μετά την επίμαχη δήλωση, είχε επανέλθει σε αυτή αναφέροντας: “Το ‘μαζί τα φάγαμε’ είναι τελείως λάθος. Αν το ξανάγραφα και το ξαναέλεγα θα ήταν μαζί τα τρώμε. Βεβαίως τα τρώμε ακόμα, αβέρτα και το ξέρει όλος ο λαός που μας ακούει”. Βέβαια, σε διάλεξή του το 2011 στην Οξφόρδη, τοποθετήτο ως εξής: “Κανένας πολιτικός δεν είναι τόσο διεφθαρμένος, ώστε να βγαίνει στους δρόμους και να στρατολογεί ψηφοφόρους. Κάθεται στο γραφείο του και διεφθαρμένοι πολίτες πάνε και τον βρίσκουν”.

Για την Εκκλησία είχε πάντως πει πως πρέπει να φορολογηθεί (μιλώντας σε ελβετικό Μέσο): “Η Εκκλησία διεκδικεί την οικονομική αυτονομία της και διαχειρίζεται μία σημαντική κληρονομιά. Θα ήταν φυσιολογικό να πληρώσει, όπως οι άλλοι. Θα έπρεπε να δώσει και το παράδειγμα σ’ αυτό”. Στην ίδια συνέντευξη δήλωνε: “Το ερώτημα που θέτω στους Έλληνες είναι, ζητάς πάντα την απόδειξη από τον υδραυλικό; Αυτό πρέπει να αλλάξει”.

Το 2012 και για την υπόθεση των TOR-M1, είχε πει πως γνώριζε για τις μίζες, αλλά πως δεν είχε στοιχεία. “Εγώ μίλησα για ρουσφέτια, φοροδιαφυγή και για πολλά άλλα που αποκαλύπτονται μέρα με τη μέρα” δήλωνε στη Βουλή, έλεγε πως “ποτέ δεν υπήρξε οπαδός” του Άκη Τσοχατζόπουλου, ωστόσο ουδέποτε ανέλαβε την πλήρη πολιτική ευθύνη για το “χτίσιμο” της όλης πελατείας που ποικιλοτρόπως περιέγραφε ακόμη και στα βιβλία του.

Το 2018, ο Θ. Πάγκαλος είχε απασχολήσει πάλι την κοινή γνώμη όταν έλεγε πως ζει “κάτω από τα όρια της φτώχειας” και πως λαμβάνει βουλευτική σύνταξη που φτάνει μόλις στα 370 ευρώ. Την ίδια χρονιά είχε κάνει και δηλώσεις που κατακεραυνώθηκαν, αναφέροντας μεταξύ άλλων πως “ο Τούρκος δεν έχει την έννοια του δικαίου” και πως τα ζητήματα με την Τουρκία δεν πρόκειται να λυθούν καθώς “ο εχθρός είναι αδυσώπητος και τα ζητήματα δεν πρόκειται να ξεπεραστούν όση καλή πίστη και να δείξουμε”. Σε… αντίφαση βέβαια με τα παραπάνω, το 2011 δήλωνε πως “οι Τούρκοι εργάζονται σκληρά ενώ οι Έλληνες τεμπελιάζουν”. Σε επίσκεψή του στην Τουρκία αυτό.

Σε αμφιλεγόμενες δηλώσεις είχε προχωρήσει και κατά την κρίση της Ειδομένης το 2016, όταν έλεγε πως οι πρόσφυγες “δυσφημούν τη χώρα” και πως πρέπει να απομακρυνθούν.

Τα τελευταία χρόνια, ο κ. Πάγκαλος δήλωνε πως ψηφίζει τη Νέα Δημοκρατία, είχε χαρακτηρίσει τον Μ. Βορίδη “πολύ καλό άνθρωπο”, ενώ επαναλάμβανε πως δεχόταν απειλές ο ίδιος και η οικογένειά του “από τους τραμπούκους της Αριστεράς”. Στα πλαίσια άλλωστε του ιδεολογικού του “πολέμου” προς την Αριστερά, σχολιάζοντας το εκλογικό αποτέλεσμα του 2015, είχε πει χαρακτηριστικά πως… “μαζί αυτοκτονήσαμε”.

Ποιος ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος

Γεννήθηκε στις 17 Αυγούστου του 1938 και καταγόταν από οικογένεια στρατιωτικών. Ο πατέρας του, Γεώργιος Πάγκαλος, υπήρξε Αντιπτέραρχος της Πολεμικής Αεροπορίας και διετέλεσε Υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας.

Από την πλευρά του πατέρα του ήταν ανιψιός του Αντιναυάρχου του Πολεμικού Ναυτικού Θησέα Παγκάλου και εγγονός του ομώνυμου στρατηγού και δικτάτορα Θεόδωρου Δ. Πάγκαλου.

Αποφοίτησε από το Βαρβάκειο Γυμνάσιο Αθηνών. Σπούδασε Νομική και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης ανακηρύσσεται το 1973 διδάκτορας των Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Παρισιού 1 (Πάνθεον-Σορβόννη). Από το 1969 έως το 1978 εργάστηκε ως ερευνητής στο ίδιο Πανεπιστήμιο και κατόπιν ορίστηκε Διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου. Συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα και το 1968 το δικτατορικό καθεστώς του αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια, την οποία επανέκτησε μετά τη Μεταπολίτευση.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Δημοκρατικής Κίνησης Νέων «Γρηγόρης Λαμπράκης» και της αριστερής «Δημοκρατικής Αντίστασης Σπουδαστών». Υπήρξε μέλος του ΚΚΕ μέχρι το 1968 και στη συνέχεια πέρασε στο Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα. Το 1978 έβαλε υποψηφιότητα για δήμαρχος Ελευσίνας, όμως κατετάγη τρίτος.

Εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Αττικής το 1981 με το ΠΑΣΟΚ και έκτοτε εξελέγη σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις στις οποίες πήρε μέρος.

Οι υποθέσεις που σημάδεψαν την πορεία του

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η κρίση των Ιμίων το 1996 αλλά και η υπόθεση Οτζαλάν το 1999.