Το ημερολόγιο γράφει 9 Νοεμβρίου και γιορτάζει ένας σημαντικός, θαυματουργός και σύγχρονος άγιος, ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως και Αιγίνης.
Γράφει: Ο Σάκης Θεοδωρόπουλος
Ο Άγιος Νεκτάριος, κατά κόσμον Αναστάσιος Κεφαλάς, γεννήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 1846 στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης και ήταν το πέμπτο από τα έξι παιδιά, του Δημοσθένη και της Βασιλικής Κεφαλά, μιας ευσεβούς και φτωχής χριστιανικής οικογένειας.
Τα εφηβικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη
Λόγω της φτώχειας και της έλλειψης Γυμνασίου στην γενέτειρά του, ο Αναστάσης μετέβη στην Κωνσταντινούπολη σε ηλικία 13 ετών, για να συνεχίσει το σχολείο. Παράλληλα, εργαζόταν σε συσκευαστήριο παρασκευής καπνού, κάτω από δύσκολες συνθήκες. Ο εργοδότης του, δεν του συμπεριφερόταν καλά και δεν αμειβόταν. Στα χαρτάκια του καπνού που πωλούσε, ο νεαρός Αναστάσης, ταυτόχρονα με τον καπνό που πουλούσε, έγραφε ρήσεις από το Ευαγγέλιο.
Όλα άλλαξαν, όταν ένας έμπορος, τον πήρε στην δούλεψή του, μετά την κακοποίηση από τον προηγούμενο εργοδότη του. Εκεί, ο Αναστάσης κατάφερε να βρει χρόνο τόσο για το σχολείο, όσο και για τον εκκλησιασμό του. Έπειτα, βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη και η οικογένειά του. Στην Πόλη, παρέμεινε για 7 χρόνια και σε ηλικία 20 ετών, μετέβη στη Χίο, ώστε να εργαστεί ως δάσκαλος.
Δάσκαλος στη Χίο και δόκιμος μοναχός
Μετά από 10 χρόνια παραμονής του στη Χίο ως εκπαιδευτικός και έχοντας λάβει θεολογική και γραμματική γνώση, γνώρισε τον ευεργέτη Ιωάννη Χωρέμη, ο οποίος τον είχε βοηθήσει στην μεταφορά του στην Κωνσταντινούπολη. Όμως ο Άγιος, ήθελε να στραφεί αποκλειστικά, στον μοναχισμό.
Εκάρη ως μοναχός το 1876 στη Νέα Μονή Χίου, με το όνομα Λάζαρος και εν συνεχεία χειροτονήθηκε διάκονος με το όνομα Νεκτάριος. Η κλίση του στα γράμματα, έστρεψαν τον Νεκτάριο, στην κοσμική ιεροσύνη, χωρίς ο ίδιος να ξεχάσει τον μοναχισμό.
Στην Αίγυπτο και τη Λιβύη
Το 1877, με την παρότρυνση του Ιωάννη Χωρέμη, ο Άγιος μετέβη στην Αθήνα, για να ολοκληρώσει τις γυμνασιακές του σπουδές. Αφού αποφοίτησε από τη Βαρβάκειο, γνωρίστηκε με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρόνιο και εστάλη στην Αίγυπτο. Από τις καλές συστάσεις που είχε ο Άγιος, επέστρεψε στην Αθήνα, για να φοιτήσει στη Θεολογική Σχολή, με υποτροφία. Εκεί διέπρεψε και αφού το 1885 αποφοίτησε, επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια.
Με την επιστροφή του στην Αλεξάνδρεια, ο Νεκτάριος, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και τοποθετήθηκε ως γραμματέας στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας. Μέσα σε δύο μήνες και χάρη στην κλίση του στα γράμματα, έγινε ιεροκήρυκας και πατριαρχικός επίτροπος στο Κάιρο.
Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, ανήλθε στην ιεραρχία του Πατριαρχείου, ως έμπιστος του Πατριάρχη. Στις 15 Ιανουαρίου 1889, ανακηρύχθηκε Μητροπολίτης Πενταπόλεως στη Λιβύη. Η ραγδαία εξέλιξή του Νεκταρίου, τον είχε θέσει υποψήφιο για τη θέση του Πατριάρχου Αλεξανδρείας, μιας και ο Σωφρόνιος πλησίαζε τα 90 και έψαχνε διάδοχο, με τον Άγιο να είναι πρώτος επιλαχών.
Οι συκοφαντίες στην Αίγυπτο και η παραμονή του στην Αθήνα
Οι συκοφαντίες από τον κόσμο, διέβαλαν το όνομα του Νεκταρίου στον Πατριάρχη, μιας και πίστευαν ότι εργάζεται για να γίνει αντικαταστάτης του Σωφρονίου στον θρόνο. Δυστυχώς, ο Πατριάρχης τα πίστεψε, απέλυσε και εκδίωξε τον Νεκτάριο από την Αίγυπτο. Ο Άγιος, μετέβη στην Αθήνα το 1889 και ήθελε να μονάσει στο Άγιο Όρος, αλλά ο Επίσκοπος Πατρών Δαμασκηνός, τού είπε να μείνει στην πρωτεύουσα και να μείνει πιστός στο κήρυγμά του.
Για τον ίδιο, οι κακές γλώσσες, άρχισαν να τον συνοδεύουν και εκεί. Ο ίδιος άσκησε διαμαρτυρία κατά του Πατριάρχη Αλεξανδρείας και το Υπουργείο Εξωτερικών, ζητούσε αυτεπάγγελτα πληροφορίες από το Κάιρο, ώστε η Αίγυπτος να δώσει εξηγήσεις.
Η αδυναμία του να βρει δουλειά, ως ιεροκήρυκας, οδηγεί τον Άγιο Νεκτάριο να πάει στο Υπουργείο Παιδείας, ώστε να διοριστεί στην επαρχία. Ο ίδιος δεν μπορούσε, καθώς δεν είχε ελληνική υπηκοότητα. Όμως η συνάντηση του με τον Γέροντα Μελά, έμελε να του αλλάξει τη ζωή, αλλά και τη γνώμη του Υπουργού. Ο Νεκτάριος, διορίστηκε ιεροκήρυκας στην Χαλκίδα. Στην αρχή, πάλι οι συκοφαντίες κυριαρχούσαν εις βάρος του, όμως στη συνέχεια ο κόσμος άρχισε να πιστεύει σε αυτόν. Παράλληλα, πιστοί από το Κάιρο, του απέστειλαν γράμματα και επιστολές, ζητώντας τον πίσω στην Αίγυπτο, απολογούμενοι ότι έκαναν λάθος.
Η πορεία στη Φθιώτιδα και Διευθυντής στη Ριζάρειο Σχολή
Στη συνέχεια, ο Άγιος, διορίστηκε στη Φθιώτιδα και κατάφερε να βοηθήσει σημαντικά στο να βάλει τους ανθρώπους στο δρόμο του Θεού, μέσα από το λόγο και το κήρυγμά του. Το 1894, ο Νεκτάριος, διορίστηκε διευθυντής, της Ριζαρείου Σχολής και έμεινε στη θέση αυτή για 14 χρόνια. Ο θάνατος του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου, έφερε τον Άγιο ένα βήμα από τη διαδοχή του. Όμως ο Νεκτάριος, αρνήθηκε. Παρέμεινε πιστός στα καθήκοντά του, ως διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής, όπου αποχώρησε το 1908, για λόγος υγείας.
Η συνέχεια της ζωής του στην Αίγινα (1904-1920)
Έχοντας αγάπη για τον μοναχισμό, ο Άγιος ήθελε να ιδρύσει κι αυτός μοναστήρι, ώστε να αποσυρθεί και να μονάσει. Επισκέπτηκε πρώτη φορά το νησί της Αίγινας το 1904 και έψαχνε χώρο που θα εγκαταστήσει τις μοναχές, που ήταν ήδη εκεί.
Έτσι τελικά βρήκε ένα παλαιό εγκαταλελειμμένο μοναστήρι στην Αίγινα στη θέση Ξάντος και έφτιαξε την Μονή Αγίας Τριάδας, ασκώντας παράλληλα και τα καθήκοντά του ως διευθυντής της Ριζαρείου. Τα θαύματά του, άρχιζαν να κάνουν τον Νεκτάριο λαοφιλή και ήδη θεωρούταν Άγιος, ακόμα και όντας εν ζωή.
Παρότι ήταν μεγάλος σε ηλικία όταν αποσύρθηκε στην Αίγινα, δεν έπαψε ποτέ να εργάζεται είτε πνευματικά, υπέρ της εκκλησίας, είτε και χειρωνακτικά για την διεύρυνση του μοναστηριού.
Το έργο πλέον είχε χαρακτήρα ποιμαντικό, λειτουργικό, λατρευτικό, εξομολογητικό, παρηγορητικό. Στάθηκε στους ανθρώπους του νησιού σαν αδελφός, βοηθός, συμπαραστάτης, οδηγός και συνοδοιπόρος της ζωής. Τα χρόνια μέχρι το τέλος της ζωής του, έμελλε να είναι πολύ ταραγμένα.
Οι δυσκολίες και οι πίκρες ποτέ δεν έλλειψαν. Παρότι είχαν περάσει πάνω από 10 χρόνια απο την επαναλειτουργεία της μονής, ο Μητροπολίτης Αθηνών Θεόκλητος αρνούταν να αναγνωρίσει την Μονή, παρά την αρχική συγκατάθεσή του.
Το πρόβλημα αυτό οξύνθηκε, διότι η μονή δεν αποκτούσε νομική προσωπικότητα με αποτέλεσμα να αδυνατεί να κρατήσει τις κληρονομιές και όποια αλλα οικονομικά ωφελήματα είχε απο πιστούς με αποτέλεσμα να δυσχαιρένει το φιλανθρωπικό έργο. Παράλληλα, ο Μητροπολίτης Αθηνών, Θεόκλητος, δεν αναγνώριζε τη Μονή.
Ο Άγιος Νεκτάριος, αφού τελείωσε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, πίστεψε ότι τα πράγματα θα καλυτερεύσουν. Ο Μητροπολίτης Θεόκλητος, μαζί με τους υπολοίπους επισκόπους, αποπέμφθηκε λόγω του αναθέματος στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο.
Η αρχική αισιοδοξία όμως διεκόπη όταν το 1918, ο Νεκτάριος κατηγορήθηκε από μητέρα μοναχής για ανηθικότητα. Γρήγορα όμως εξετάσεις και έρευνες του εισαγγελέα Αθηνών κατέδειξαν το ψεύδος της μητέρας της κόρης, η οποία οικειοθελώς είχε προσχωρήσει στο μοναστήρι.
Εξαιτίας αυτού του λόγου, αλλά και κληρικών οι οποίοι στο νησί τον φθονούσαν, πιστεύοντας ότι τους παίρνει όλη την «πελατεία» και τον κατηγορούσαν πισώπλατα, ουσιαστικά δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει το όνειρό του, την αναγνώριση του Μοναστηριού. Ο Νεκτάριος, έμενε πάντα όμως πιστός στο Ευαγγέλιο, το παράδειγμα του Χριστού, τα γραφέντα του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, πίστευε απόλυτα στη δικαιοσύνη του Θεού.
Ο θάνατος του Αγίου
Η χρόνια ασθένεια του προστάτη, μαζί με τα περασμένα χρόνια της ηλικίας του και κακοπάθειες της ζωής τον ταλαιπωρούσαν. Όμως δεν σταματούσε να κάνει σχέδια. Ήθελε να δημιουργήσει ένα εκπαιδευτήριο. Τελικά δεν πρόλαβε, μιας και η υγεία του ήταν ήδη επιβαρυμένη.
Το 1920, εισήχθη στο Αρεταίειο Νοσοκομείο Αθηνών, όπου διεγνώσθη με καρκίνο του προστάτη. Ο Άγιος Νεκτάριος, κοιμήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1920, σε ηλικία 69 ετών. Το δωμάτιό του, έχει σήμερα μετατραπεί σε μικρό ναό στο δεύτερο όροφο του νοσοκομείου, που κοσμείται από εικόνες του Αγίου και τάματα πιστών για ανάρρωση των συγγενών τους που νοσηλεύονται.
Το τίμιο λείψανο του Αγίου, ευωδίαζε και ευώδες μύρον έκβλυζε από το πρόσωπό του. Αυθημερόν μεταφέρθηκε στην Αίγινα, στο Μοναστηράκι του κι εψάλη η εξόδιος ακολουθία και ετάφη εν συρροή κλήρου και λαού. Η είδηση της κοίμησής του κλόνισε από άκρη σε άκρη την Ελλάδα.
Η ανακομιδή των λειψάνων και η αγιοκατάταξή του
Η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου, έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου 1953, ενώ η επίσημη αγιοκατάταξή του, στις 20 Απριλίου 1961, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα. Η μνήμη του, τιμάται στις 9 Νοεμβρίου. Αποτελεί τον προστάτη Άγιο, των αδύναμων, των φτωχών, των ανέργων και των γυμναστών.
Ο Άγιος Νεκτάριος, είναι ο Πολιούχος και προστάτης της Αίγινας. Αν βρεθείτε στο νησί, πρέπει οπωσδήποτε να επισκεπτείτε το μοναστήρι και το κελάκι του. Στον τάφο του Αγίου, το θαύμα είναι να ακούσεις τη μαγκούρα του.
Απολυτίκιο Αγίου
Σηλυβρίας τὸν γόνον καὶ Αἰγίνης τὸν ἔφορον, τὸν ἐσχάτοις χρόνοις φανέντα ἀρετῆς φίλον γνήσιον, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς ἔνθεον θεράποντα Χριστοῦ, ἀναβλύζει γὰρ ἰάσεις παντοδαπὰς τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ θαυματώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.
Χρόνια πολλά σε όσους και όσες φέρουν το όνομά του. Ο Άγιος Νεκτάριος να μάς έχει καλά.
Γράφει: Ο Σάκης Θεοδωρόπουλος
