ΙΣΤΟΡΙΕΣ

3η Σεπτεμβρίου: Ο Χιώτης Ανδρέας Παπανδρέου ιδρύει το ΠΑΣΟΚ και γίνεται ηγέτης (φώτο)

Ο Ήλιος, η Αλλαγή & η χρυσή περίοδος

Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες 3 του Σεπτέμβρη; Θα το μεθύσουμε τον ήλιο; 3 Σεπτεμβρίου… Ο Χιώτης Ανδρέας Παπανδρέου ιδρύει το ΠΑΣΟΚ

Ωστόσο η συγκεκριμένη ημερομηνία ήταν ιστορική πολύ πριν από την ίδρυση του κόμματος από τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Αναφερόμαστε στην επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843, που με πρωτεργάτη τον στρατηγό Μακρυγιάννη, οδήγησε στην παραχώρηση συντάγματος από τον Όθωνα και στη μετάβαση της Ελληνικής πολιτείας από την απόλυτη μοναρχία στη συνταγματική μοναρχία.

Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, ο Ανδρέας Παπανδρέου επέλεξε την 3η Σεπτεμβρίου του 1974 για ιδρυτική ημερομηνία του ΠΑΣΟΚ. Ο παραλληλισμός με το 1843 και τα γεγονότα που οδήγησαν στη θέσπιση του πρώτου Συντάγματος της Ελλάδας εμφανής. Άλλωστε, καθ όλη την πορεία του ο Ανδρέας Παπανδρέου χρησιμοποίησε έντονα τους πολιτικούς συμβολισμούς.

Η πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 1981 ΦΩΤΟ ΑΠΕ

Ήταν 3 του Σεπτέμβρη του 1974, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοίνωνε την ίδρυση του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος – ΠΑΣΟΚ και κανείς δε μπορούσε να φανταστεί πόσο γρήγορα το ΠΑΣΟΚ θα βρισκόταν στην εξουσία!

Μετά την πτώση της χούντας ο 55χρονος τότε πολιτικός έρχεται από τον Καναδά όπου βρισκόταν εξόριστος. Ο Παπανδρέου θεωρεί οτι η Ελλάδα έχει ανάγκη από την ύπαρξη ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος ώστε να προχωρήσει στην μεταπολίτευση με φρέσκες ιδέες.

Είχε προηγηθεί αρχές Αυγούστου -στις 6 του μήνα- η σύγκληση στο Βίντερτουρ της Ελβετίας του εθνικού συμβουλίου του ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα), της αντιστασιακής οργάνωσης που ίδρυσε κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Στη συνδιάσκεψη αποφασίστηκε η διάλυση του ΠΑΚ και η μετεξέλιξή του σε Κίνημα.

Δέκα μέρες αργότερα, στις 16 Αυγούστου, ο Ανδρέας Παπανδρέου φτάνει στην Αθήνα. Στο ίδιο αεροπλάνο η σύζυγός του Μαργαρίτα, ο γιος του Γιώργος, ο Κίμων Κουλούρης, η Αγγέλα Κοκκόλα και ο Μιχάλης Ζιάγκας. Ο Ανδρέας Παπανδρέου τυγχάνει αποθεωτικής υποδοχής από πολιτικούς φίλους και κόσμο κατά τη διάρκεια της διαδρομής του από το αεροδρόμιο στο Καστρί.

Η ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ

Α. Παπανδρέου με τη διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ/ Φωτογραφία: ΑΠΕ

Σύμφωνα με την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ, η οποία εγκρίθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974, σκοπός του Κινήματος ήταν η Εθνική Ανεξαρτησία, η Λαϊκή Κυριαρχία, η Κοινωνική Απελευθέρωση και η Δημοκρατική διαδικασία. «Μόνο με την ενεργό πολιτική παρουσία των πολιτών, απ’ άκρου εις άκρον της Ελλάδας, θα εξασφαλιστούν τόσο η εθνική μας ανεξαρτησία όσο και η λαϊκή κυριαρχία. Ήρθε η ώρα να περάσουμε από την παθητική αναμονή στην ενεργό λαϊκή παρουσία για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας μας», αναφέρεται ανάμεσα σε άλλα στην διακήρυξη.

Αρχικώς, το πρώτο αρκτικόλεξο που χρησιμοποιήθηκε ήταν το ΠΣΚ. Το ΠΑΣΟΚ θα επικρατήσει λίγο αργότερα, καθώς «επιβλήθηκε» μέσα από τα γραπτά του πολιτικού συντάκτη τότε του «Βήματος», Σταύρου Ψυχάρη. Αν και οι πρώτη υποδοχή από τις προοδευτικές εφημερίδες της εποχής δεν ήταν ενθουσιώδης, ο Ανδρέας Παπανδρέου καλεί στις 15 Σεπτεμβρίου όσους πιστεύουν στις Αρχές του κινήματος να αυτοοργανωθούν, δημιουργώντας τις πρώτες τοπικές κομματικές οργανώσεις στην Ελλάδα.

Τα πρώτα γραφεία του κόμματος είναι ένα δυάρι στην οδό Ακαδημίας 28.

Οι εκλογικές ήττες το 1974 και το 1977 και οι πρώτες διαγραφές

Η πρώτη συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ σε εθνικές εκλογές γίνεται το Νοέμβριο του 1974 όπου αποσπά το ποσοστό του 13,58%, εκλέγοντας 13 βουλευτές. Ακολουθεί μία περίοδος εσωστρέφειας και εσωκομματικής σύγκρουσης η οποία τελειώνει με τις διαγραφές μίας ομάδας στελεχών τροτσκιστικής προέλευσης αλλά και των στελεχών που προέρχονταν από τη αντιδκατατορική ομάδα “Δημοκρατική Άμυνα”, μεταξύ των οποίων ο Σάκης Καράγιωργας και ο Νίκος Κωνσταντόπουλος.

Στις εκλογές του 1977 το ΠΑΣΟΚ καταλαμβάνει ποσοστό 25.3%, εκλέγει 93 βουλευτές και καταλαμβάνει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Η «Αλλαγή» του 1981

Στις εκλογές του Οκτωβρίου του 1981, το ΠΑΣΟΚ με βασικό σύνθημα το «Αλλαγή» και το «Η Ελλάδα στους Έλληνες» καταγράφει το εκπληκτικό ποσοστό του 48% και κερδίζει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με 173 βουλευτές.


Συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ πριν τις εκλογές του 1981

Ξεκινά η χρυσή περίοδος του ΠΑΣΟΚ καθώς μέχρι το 2004, με εξαίρεση την τετραετία 1989-1993, βρίσκεται συνεχώς στην εξουσία. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, μία σειρά από προοδευτικές θεσμικές αλλαγές, η είσοδος της χώρας στην ΟΝΕ είναι μερικά από τα επιτεύγματα των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, οι οποίες, πάντως, στιγματίστηκαν και από σκάνδαλα, εσωκομματικές ίντριγκες που κατέληξαν στο 4,68% του 2015, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει το κόμμα.

Η ομιλία του Ανδρέα Παπανδρέου στην προεκλογική συγκέντρωση του 1981

Εκδήλωση 2020

Η εκδήλωση για τα 46 χρόνια ΠΑΣΟΚ την επέτειος της 3ης Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, στις 19:30 στο Ζάππειο και θα είναι αφιερωμένη στη μεγάλη μεταρρύθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Ομιλήτρια θα είναι η Φώφη Γεννηματά.

Ανδρέας Παπανδρέου

Ο Ανδρέας Παπανδρέου γεννήθηκε στη Χίο στις 5 Φεβρουαρίου του 1919. Ο γιος του Γεωργίου Παπανδρέου και της Σοφίας Μινέικο ήρθε στον κόσμο στη μυροβόλο Χίο, όπου την εποχή εκείνη ο Γέρος της Δημοκρατίας υπηρετούσε ως Γενικός Διοικητής Αιγαίου στην κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Εκείνη την εποχή, στις αρχές του 20ου αιώνα, η οικογένεια Μηταράκη είχε δύο σπίτια στη Χίο, ένα στην πόλη κι ένα στον Κάμπο. Κάποια στιγμή το σπίτι στην πόλη πουλήθηκε, αλλά νωρίτερα είχαν ζήσει σε αυτό ο Γεώργιος Παπανδρέου με τη Σοφία Μινέικο και τον νεογέννητο Ανδρέα Παπανδρέου.

ΠΑΣΟΚ

Καθώς τα χρόνια περνούν, ο Ανδρέας Παπανδρέου γίνεται απλώς Ανδρέας και εξελίσσεται σε ηγέτης με το ΠΑΣΟΚ να κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και στις 19 Οκτωβρίου του 1981 είναι η πρώτη αυτοδύναμη σοσιαλιστική κυβέρνηση στην ιστορία της χώρας.

Η δημιουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η Αναγνώριση της Εθνικής Αντίσταση και η αναγνώριση του δικαιώματος της απεργίας ήταν από τις πρώτες αποφάσεις της κυβέρνησης Παπανδρέου (1982).

Οι εμβληματικές φράσεις του ηγέτη…

ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία 

Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες

Λάβαμε το μήνυμα

Mea Culpa

Τσοβόλα δώσ’ τα όλα

Το ΠΑΣΟΚ είναι κόμμα εξουσίας, δε γεννήθηκε για να αποτελέσει διάττοντα αστέρα, δεν χαρίζεται και δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια…

Εμένα θα μου επιτρέψετε τώρα

Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες 3 του Σεπτέμβρη; Θα το μεθύσουμε τον ήλιο; 3 Σεπτεμβρίου... Ο Χιώτης Ανδρέας Παπανδρέου ιδρύει το ΠΑΣΟΚ

Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες 3 του Σεπτέμβρη; Θα το μεθύσουμε τον ήλιο; 3 Σεπτεμβρίου... Ο Χιώτης Ανδρέας Παπανδρέου ιδρύει το ΠΑΣΟΚ

Tags

Ομάδα Best News

Η ομάδα μας αποτελείται από έμπειρους δημοσιογράφους με θετικό πνεύμα.

Σχετικά άρθρα

Back to top button
Close
Close