Η μοναξιά αυξάνεται με ραγδαία ταχύτητα, με ένα 13% των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τη βιώνει συχνά.
Για το bestnews.gr γράφει η Μάρω Μαστρανδρέα
Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να αποφεύγει να βγει για έναν γρήγορο καφέ με φίλους ή για ένα χαλαρό ποτό σε κάποιο μπαρ με συναδέλφους μετά τη δουλειά· ή να μην οργανώνει συγκεντρώσεις με συγγενικά (και όχι μόνο) πρόσωπα στο σπίτι. Με την πάροδο του χρόνου, η ύπαρξη ευκαιριών για νέες γνωριμίες και για τη δημιουργία κάθε είδους διαπροσωπικών σχέσεων φαίνεται να μετατρέπεται σε μια προσπάθεια, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «υπεράνθρωπη».
Έχουμε, όμως, κλειστεί τόσο πολύ στον εαυτό μας από επιλογή; Ή οι επικρατούσες συνθήκες στη σύγχρονη κοινωνία ευνοούν την αύξηση των ποσοστών μοναχικότητας, σε σημείο που γίνεται χρήση της ως «μηχανισμός επιβίωσης» απέναντι στο σήμερα;
Γίνεται αντιληπτό πως το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη χώρα μας. Μαζί της βρίσκονται και αρκετές χώρες της Ευρώπης, στις οποίες οι πολίτες βιώνουν καταστάσεις παρόμοιες με εκείνες στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την πρώτη πανευρωπαϊκή έρευνα για τη μοναξιά, που δημοσιεύτηκε το 2022 από το Joint Research Center της Ευρωπαϊκής Κομισιόν, με τη συμμετοχή περισσότερων από 25.000 ατόμων, προερχόμενων από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 13% των συμμετεχόντων δήλωσε πως αισθάνεται μοναξιά σε μεγάλη συχνότητα, ακόμα και σε μόνιμη βάση. Αντίθετα, το 35% των ατόμων που πήραν μέρος στην έρευνα ανέφερε πως αισθάνεται μοναξιά τουλάχιστον κάποιες φορές.
Ποικίλοι είναι οι παράγοντες που προκαλούν την έξαρση του φαινομένου. Οι γεωγραφικές και δημογραφικές διαφορές φαίνεται πως διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διάδοση της μοναξιάς. Αξίζει να σημειωθεί πως τις υψηλότερες θέσεις είχαν το Λουξεμβούργο, η Βουλγαρία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία, όπου και καταγράφονται οι περισσότερες αναφορές, με το ποσοστό να ξεπερνά το 20%.
Επιπλέον, η μοναξιά παρουσιάζεται να πλήττει περισσότερο το νεανικό κοινό και όχι τόσο τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη πως οι διαπροσωπικές επαφές έχουν μειωθεί δραστικά και τη θέση τους παίρνουν οι εξ αποστάσεως και οι εντός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνομιλίες, που εγκυμονούν κινδύνους σχετικούς με την ασφάλεια και την ψυχολογία των ατόμων.
Άλλοι παράγοντες σχετίζονται με τη «φτωχή» σωματική υγεία, τη μειωμένη εμπιστοσύνη που εμπνέεται προς την κοινωνία, αλλά και την έλλειψη συμμετοχής στα κοινά. Τέλος, στην αύξηση του φαινομένου μπορούν να συμπεριληφθούν η περιορισμένη ενημέρωση για προγράμματα υποστήριξης, καθώς και η απουσία θεσμικής παρέμβασης από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον.
Εν κατακλείδι, η μοναξιά των ανθρώπων κατέστη ως ένα πρόβλημα βαθιά ριζωμένο στη κοινωνία του σήμερα και εάν θέλουμε να αντιμετωπιστεί, συνεπάγεται μια στροφή 360 μοιρών όλου του κοινωνικού υποβάθρου. Είναι σημαντικό να επισημανθεί πως αυτό το πρόβλημα περιλαμβάνει αρκετές διαστάσεις, που ασκούν μεταξύ τους τεράστια αλληλεπίδραση.
Συνεπώς, απαραίτητο είναι να καλλιεργηθεί το κοινωνικό μας γίγνεσθαι, έτσι ώστε να εμφανιστεί στο κοινό η δύναμη της συλλογικότητας, το αίσθημα της ενσυναίσθησης και της ευθύνης του ατόμου ως μέλος μιας ομάδας. Θα μπορέσει να γίνει δυνατό, με τα σημερινά δεδομένα; Στο χέρι μας είναι.
