Σε μια σκηνή που κόβει την ανάσα και γεμίζει δάκρυα τα μάτια, βλέπουμε τον κτηνοτρόφο Κωνσταντίνο Θεολόγου από το Μικρό Μοναστήρι Θεσσαλονίκης να αποχαιρετά με λυγμούς τα 450 πρόβατα της ντόπιας σπάνιας ιστορικής φυλής Ρουμλουκίου που εκτρέφει εδώ και δεκαετίες.
Λόγω ευλογιάς στο κοπάδι, οι κτηνιατρικές αρχές διέταξαν τη θανάτωση όλων των ζώων – τα τελευταία καθαρόαιμα Ρουμλουκίου που απέμειναν στην περιοχή.
«Αυτή η φυλή υπήρχε εδώ πριν από εμάς. Τώρα εξαφανίζεται μαζί με το βιός μας», λέει με δάκρυα ο κ. Κωνσταντίνος.
Αφού αναγκάστηκε να αποχαιρετήσει τα τελευταία πρόβατα που μεγάλωσε ο ίδιος, κατέρρευσε. Ο κτηνοτρόφος Κωνσταντίνος Θεολόγου νοσηλεύεται με συμπτώματα εγκεφαλικού μετά την αναγκαστική θανάτωση των 450 προβάτων της φυλής Ρουμλουκιού λόγω ευλογιάς.
Τα πρόβατα που θανατώθηκαν ήταν τα τελευταία καθαρόαιμα της ιστορικής φυλής στην περιοχή. Η απώλεια του κοπαδιού σηματοδοτεί και την απώλεια ενός σημαντικού κομματιού της κτηνοτροφικής και πολιτισμικής παράδοσης της περιοχής.
Μια φυλή πεθαίνει από αδιαφορία
Η Κτηνιατρική Υπηρεσία διέταξε τη θανάτωση των ζώων με αφορμή κρούσματα της ευλογιάς των προβάτων. Μάλιστα ενώ ζητήθηκε στις 17 Νοεμβρίου η εξαίρεση θανάτωσης βάσει του ευρωπαϊκού κανονισμού 2020/687, που προβλέπει την προστασία των σπάνιων φυλών, με υπογραφή υπουργού ο ιδιοκτήτης ειδοποιήθηκε ότι τα ζώα του θα θανατωθούν στις 4/12.
Και μπορεί θεωρητικά, αυτή να είναι η «ορθή πρακτική» για μια εξαιρετικά μεταδοτική νόσο, πρακτικά όμως αποτελεί το τέλος ενός εγκλήματος που ξεκίνησε εδώ και δύο δεκαετίες.
Γιατί; Διότι το υπουργείο δεν δημιούργησε ποτέ δεύτερο ή τρίτο πυρήνα εκτροφής της φυλής, όπως όφειλε.
Δεν μερίμνησε για συλλογή σπέρματος, για κατάψυξη εμβρύων, για γενετική ταυτοποίηση, για διάσωση του υλικού. Δεν συνεργάστηκε με τα πανεπιστήμια. Δεν χρηματοδότησε προγράμματα αναπαραγωγής. Δεν δημιούργησε ερευνητικό πλάνο.
Αποτέλεσμα: Όταν η ασθένεια εμφανίστηκε, η φυλή ήταν εντελώς απροστάτευτη. Έμεινε στο έλεος της ευλογιάς, επειδή το κράτος δεν φρόντισε να υπάρχει εναλλακτικός πληθυσμός ασφαλείας.
Η φυλή Ρουμλουκίου είναι μια από τις παλαιότερες αυτόχθονες φυλές της χώρας, της οποίας ο πληθυσμός έχει πλέον σχεδόν εκμηδενιστεί. Πήρε το όνομά της από την ομώνυμη πεδινή περιοχή της Ημαθίας, γνωστή κατά την Οθωμανική περίοδο ως Ρουμλούκι, με επίκεντρο την Αλεξάνδρεια (παλαιότερα Γιδά).
Ωστόσο, η σταδιακή εγκατάλειψη παραδοσιακών πρακτικών εκτροφής, η εντατικοποίηση της παραγωγής και η απουσία οργανωμένων προγραμμάτων διατήρησης οδήγησαν σε ραγδαία μείωση του πληθυσμού της.
τα πρόβατα του Ρουμλουκίου
Είναι ζώα μεσαίου μεγέθους, με χαρακτηριστική λεπτή ουρά και ομοιόμορφο σωματότυπο.
Όλα τα αρσενικά φέρουν κέρατα, ενώ τα θηλυκά είναι ακέρατα – μια ιδιαιτερότητα της φυλής. Το μαλλί τους καλύπτει σχεδόν όλο το σώμα, εκτός από το κεφάλι, τα πόδια και συχνά την κοιλιά. Το χρώμα τους είναι κυρίως λευκό, με κάποιες στικτές κηλίδες, ενώ απαντώνται και ζώα σκούρας ή καστανοκόκκινης απόχρωσης.
