Σύμφωνα με τις θεωρίες γύρω από τον άνθρωπο, ο βασικός χαρακτηρισμός που του αποδίδεται είναι εκείνος του πολιτικού όντος. Ήδη από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος επιβιώνει, οργανώνεται και δρα μέσα σε κοινωνίες. Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύχθηκε η πολιτική δράση η οποία έλαβε διαφορετικές μορφές μέσα στους αιώνες φτάνοντας στο σήμερα, όπου επικρατεί το δημοκρατικό πολίτευμα στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Η διαφύλαξη της δημοκρατίας επετεύχθη μέσα από τους αγώνες της ανθρωπότητας απέναντι στην ολιγαρχία, το φασισμό και τα οικονομικά συμφέροντα. Εφόσον, λοιπόν, αποδεδειγμένα ο άνθρωπος δραστηριοποιείται πολιτικά και είναι φύσει έλλογο ον, γιατί οι νέοι αποστασιοποιούνται από τον χώρο της πολιτικής
Γράφει η Αναστασία Ευαγγέλου
Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην αποστασιοποίηση των νέων από την πολιτική;
Αρχικά, η αποστασιοποίηση των νέων από την πολιτική σήμερα αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο που δεν μπορεί να ερμηνευθεί μονοδιάστατα. Καταρχάς, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η κρίση εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς θεσμούς και τα πρόσωπα που την εκπροσωπούν. Πολλοί νέοι μεγαλώνουν ακούγοντας για σκάνδαλα, διαφθορά, πελατειακές σχέσεις και αθέτηση προεκλογικών υποσχέσεων. Ως αποτέλεσμα, διαμορφώνεται η εντύπωση ότι η πολιτική είναι ένας χώρος αναξιοπιστίας, όπου δύσκολα παρατηρείται ουσιαστική αλλαγή.
Παράλληλα, η σύγχρονη καθημερινότητα των νέων χαρακτηρίζεται από έντονες πιέσεις. Πιο συγκεκριμένα, η εργασιακή ανασφάλεια και το αυξημένο κόστος ζωής τους ωθούν να επικεντρώνονται κυρίως στην προσωπική τους επιβίωση και εξέλιξη. Κατά συνέπεια, όταν το μέλλον φαντάζει αβέβαιο, η ενασχόληση με τα κοινά συχνά φαντάζει πολυτέλεια. Δημιουργείται έτσι μία γενιά που αισθάνεται ότι η πολιτική δεν απαντά στα άμεσα προβλήματά της.
Επιπλέον, η ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι ενημερώνονται και συμμετέχουν.Αφενός, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν γρήγορη αλλά συχνά επιφανειακή πληροφόρηση. Αφετέρου, η υπερπληθώρα πληροφοριών, οι ψευδείς ειδήσεις και η πόλωση οδηγούν αρκετούς νέους σε σύγχυση ή κυνισμό. Αντί για ουσιαστικό διάλογο, κυριαρχεί συχνά ο θόρυβος, κάτι που αποθαρρύνει τη σοβαρή ενασχόληση με την πολιτική.
Επιπροσθέτως, δεν πρέπει να παραβλέπεται και η ευθύνη της εκπαίδευσης. Η πολιτική παιδεία περιορίζεται στη θεωρητική γνώση των θεσμών, χωρίς να καλλιεργεί τη συμμετοχή, το διάλογο και την κριτική σκέψη. Κατ’ επέκταση, όταν οι νέοι δεν βιώνουν από μικροί τη δημοκρατική διαδικασία, δυσκολεύονται αργότερα να αισθανθούν μέρος της.
Από την άλλη πλευρά, η αποστασιοποίηση δεν σημαίνει απαραίτητα αδιαφορία. Πολλοί νέοι συμμετέχουν σε εθελοντικές δράσεις, κοινωνικά κινήματα, περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες ή ψηφιακές καμπάνιες. Συχνά επιλέγουν εναλλακτικές μορφές συμμετοχής πέρα από τα παραδοσιακά κόμματα. Αυτό δείχνει ότι το ενδιαφέρον για τα κοινά υπάρχει, αλλά εκφράζεται διαφορετικά.
Το ζητούμενο για το μέλλον της δημοκρατίας
Συνοψίζοντας, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κατηγορηθούν οι νέοι για αδιαφορία, αλλά να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα τους εμπνεύσουν να συμμετάσχουν ουσιαστικά. Μία πολιτική πιο διαφανής, πιο κοντά στα πραγματικά προβλήματα και πιο ανοιχτή στο διάλογο μπορεί να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον τους. Διότι η δημοκρατία παραμένει ζωντανή μόνο όταν οι πολίτες της, και ιδιαίτερα οι νέοι, νιώθουν ότι έχουν φωνή και ρόλο στο μέλλον της κοινωνίας.
