Τα δεκάδες βιβλία αυτοβελτίωσης στα ράφια των βιβλιοπωλείων, οι «γκουρού» του διαδικτύου που σε προτρέπουν να «γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου» και η πληθώρα σεμιναρίων life coaching έχουν σαφώς καθιερώσει μία κουλτούρα τοξικής θετικότητας που τελικά καταλήγει επιζήμια για την ψυχική υγεία.
Γράφει η Λίζα Φιλιππίδου
Αυθαίρετη τοξικότητα ακόμα σε συναισθηματικά δύσκολες καταστάσεις
Πόσες φορές έχεις νιώσει ότι το μόνο που θα ήθελες μετά από μια δύσκολη συναισθηματικά κατάσταση, είναι να κάτσεις αχτένιστη στον καναπέ σου τρώγοντας πατατάκια μέσα στις τσαλακωμένες πιτζάμες σου; Ξαφνικά όμως, στην άκρη του μυαλού σου ξεπετάγονται οι συμβουλές δεκάδων «επιτυχημένων» του διαδικτύου που σε παροτρύνουν να αγαπήσεις τον εαυτό σου. Και κάπως έτσι η κακή συναισθηματική κατάσταση ποινικοποιείται και η θετικότητα γίνεται υποχρέωση.
Η κουλτούρα μιας αυθαίρετης και ανούσιας θετικότητας που καταλήγει τοξική για την ψυχοσύνθεση του ατόμου, έχει γίνει ολόκληρη βιομηχανία και αποφέρει πραγματικά σημαντικά κέρδη στους δασκάλους αυτοβελτίωσης που όλο και πληθαίνουν. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για ευκατάστατους επιχειρηματίες που έχουν λύσει το βιοποριστικό τους πρόβλημα και δίνουν συμβουλές που δεν ανταποκρίνονται στην καθημερινότητα και στα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο μέσος άνθρωπος.
Περισσότερο από το 75% δήλωσε πως αγνοεί τα πραγματικά του συναισθήματα
Επαγγελματίες-γκουρού της αυτοαγάπης έχουν πάρει τον ρόλο του ψυχολόγου χωρίς να έχουν τις απαραίτητες γνώσεις ούτε το απαιτούμενο γνωστικό υπόβαθρο ώστε να δίνουν τέτοιου είδους συμβουλές όσο καλή πρόθεση και αν έχουν. Αυτό καταλήγει προβληματικό και σίγουρα διαιωνίζει το φαινόμενο της άρνησης για βοήθεια από ειδικό.
Είναι γεγονός ότι σήμερα οι άνθρωποι βομβαρδίζονται με τις εικόνες φαινομενικά τέλειων ζωών, «επιτυχημένων» ανθρώπων που προάγουν την υπερβολική θετικότητα ως αυτοσκοπό. Χαρακτηριστική είναι έρευνα του Science Of People που αφορά την τοξική θετικότητα στο χώρο εργασίας. Το 68% των ερωτηθέντων παραδέχθηκε ότι έχει βιώσει τοξική θετικότητα από κάποιον τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ περισσότερο από το 75% δήλωσε ότι αγνοεί τα συναισθήματα του προκειμένου να είναι «ευτυχισμένος» με την στερεοτυπική έννοια του όρου.
Οι συνέπειες της τοξικής θετικότητας
Από τα παραπάνω μπορούμε να κατανοήσουμε ότι η υπερβολική θετικότητα όχι μόνο δεν είναι βοηθητική για τον ψυχισμό μας αλλά τελικά καταλήγει επιζήμια για την ψυχική μας υγεία. Η εμμονή σε αυτού του είδους την τοξική, μη ρεαλιστική ευτυχία μπορεί να επιφέρει τις εξής συνέπειες:
- Αποφυγή του πραγματικού συναισθήματος και κατ’ επέκταση της αντιμετώπισης της ρίζας του προβλήματος. Όσο κυριαρχεί αυτό το αποφευκτικό συμπεριφορικό μοτίβο τόσο δυσκολότερη γίνεται η θεραπεία από βλαβερές ψυχοσυναισθηματικά καταστάσεις.
- Εμπόδιο στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου. Η αποφυγή των δυσάρεστων συναισθημάτων δεν βοηθά στην βαθύτερη κατανόηση του εαυτού και των άλλων παρά μόνο στην καταπίεση συναισθημάτων χρήσιμων για την προσωπική μας άνθιση.
- Δημιουργεί ντροπή και ενοχικότητα μπροστά σε φυσιολογικά ανθρώπινα συναισθήματα καθώς νιώθουμε την υποχρέωση να παρακάμψουμε τον πόνο και τη στεναχώρια που νιώθουμε ακόμα και σε τραγικά γεγονότα.
- Ανοίγει τον δρόμο προς την μοναξιά και τον ατομικισμό. Όταν η έκφραση απαγορεύεται και αντιμετωπίζεται επικριτικά είναι φυσιολογική η απομάκρυνση από τους γύρω μας και η καλλιέργεια ενός πιο εσωστρεφούς τρόπου ζωής. Ταυτόχρονα η αντίληψη ότι για όλα τα δεινά που μας συμβαίνουν είμαστε οι ίδιοι υπαίτιοι είναι στα αλήθεια λανθασμένη και δημιουργεί περιττό άγχος. Έτσι είναι πιθανή η στροφή σε έναν πιο ατομικιστικό τρόπο ζωής απομακρυσμένο από το συλλογικό αίσθημα.
Η αποδοχή των αρνητικών συναισθημάτων είναι πραγματικά υγιής
Η αναγνώριση και η αποδοχή των αρνητικών συναισθημάτων ως εξίσου χρήσιμων είναι το πραγματικά υγιές που μπορεί να μειώσει τα επίπεδα στρες. Παράλληλα η αναζήτηση βοήθειας από επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορεί να είναι βοηθητική σε δυσλειτουργικές συναισθηματικά καταστάσεις. Η συζήτηση με δικούς μας ανθρώπους που θεωρούμε έμπιστους είναι επίσης σημαντικό στήριγμα σε δύσκολες στιγμές, καθώς η πραγματική επικοινωνία μπορεί να επιφέρει σημαντικά οφέλη στην ψυχική μας υγεία και να μειώσει την τοξική θετικότητα.
με πληροφορίες από: Verywell Mind – Know More. Live Brighter.
Διαβάστε επίσης: Εκπαιδεύστε το μυαλό σας θετικά κάνοντας επανεκκίνηση στους νευρώνες (bestnews.gr)
